W 2021 roku na świecie sprzedano 268,3 miliona laptopów oraz 1,35 miliarda smartfonów. Kupujemy coraz więcej, co potem generuje ogromne ilości elektroodpadów. Do tego sama produkcja elektroniki wiąże się z degradacją środowiska. Dziś o tym, w jaki sposób urządzenia elektroniczne wpływają na naszą Planetę, czy możliwe są zielone zmiany w tej branży oraz co Ty możesz zrobić, aby mądrze i ekologicznie korzystać ze sprzętów.

elektronika i wpływ na środowisko

Emisje

Szacuje się, że produkcja jednego smartfona to emisje od 50 do 100 kg CO2 (ekwiwalentu), nie wliczając do tego energii potrzebnej do jego użytkowania. Około 75% śladu węglowego smartfona pochodzi z produkcji. Pozostałe 25% pochodzi ze sposobu jego używania na co dzień.

Według Europejskiego Biura Ochrony Środowiska, gdybyśmy wydłużyli żywotność laptopów, smartfonów i innej elektroniki tylko o 1 rok pozwoliłoby to zaoszczędzić w skali UE tyle samo emisji CO2, co ograniczenie ruchu 2 mln samochodów rocznie. Gdyby używanie ich wydłużyć o 5 lat, to do 2030 roku zaoszczędziłoby to rocznie aż 10 mln ton emisji (ekwiwalentu CO2).

Surowce

Do wyprodukowania np. smartfona o masie 120 g trzeba zużyć ok. 70 kg surowców – plastik, szkło, metale szlachetne, pierwiastki ziem rzadkich. To właśnie te procesy wydobywcze odpowiadają za dużą część śladu węglowego urządzeń elektronicznych. Procesy te są bardzo skomplikowane i degradują środowisko – powodują niszczenie okolicznego terenu, zużycie dużych ilości wody oraz zanieczyszczanie gleby substancjami chemicznymi. Produkcja każdego sprzętu elektronicznego wiąże się z tymi samymi szkodliwymi procesami.

Co więcej, wykorzystywane minerały znajdują się w większości w miejscach objętych konfliktami / wojnami – to tzw. conflict minerals (minerały konfliktu). Warto też dodać, że prawie 40 procent dzisiejszych konfliktów wewnętrznych jest w jakiś sposób związana z zasobami naturalnymi. Walka o cenne minerały oznacza jednocześnie pracę przymusową, pracę dzieci, przemoc, korupcję i zanieczyszczanie lokalnego środowiska.

Elektroodpady

Dlatego tak ważne jest odzyskiwanie cennych surowców, czyli wyrzucanie zepsutych sprzętów do kontenera na elektroodpady, nie zwykłych koszy. Przykładowo – przetworzenie 5 zużytych komputerów pozwala odzyskać ok. 1 g złota, a wydobycie takiej samej ilości w kopalni w Afryce oznacza eksploatację 2 t skał i ziemi, co niesie ze sobą ogromne szkody środowiskowe i społeczne, o których pisałam wyżej.

Niestety według badań GfK wynika, że jako Polacy przetrzymujemy w domach aż 4 miliony zużytych telefonów komórkowych. To marnotrawstwo surowców!

Mimo chomikowania zużytych sprzętów, ilość wyrzucanych elektroodpadów robi wrażenie. Według raportu ONZ Global E-Waste Monitor w 2019 roku wyrzuciliśmy na świecie 53,6 milionów ton odpadów elektronicznych. A przewiduje się, że do 2030 roku ich ilość wzrośnie do nawet 74,7 milionów ton. Problemem jest to, że często nie trafiają one do odpowiednich koszy, co uniemożliwia recykling. A dlaczego elektroodpadów przybywa? Niestety producenci skutecznie uniemożliwiają naprawę sprzętu. Naprawienie jednej usterki jest często nieopłacalne finansowo, bo taniej kupić nowy sprzęt. Na szczęście trwają prace nad regulacjami unijnymi, które zakazywałyby takich praktyk.

Zielona przyszłość elektroniki – czy to możliwe?

Skoro elektronika generuje tyle problemów środowiskowych i społecznych, to czy zmiany są w ogóle możliwe? Czy branża ta może być zielona?

Jednym z liderów branży IT pod względem odpowiedzialnego podejścia i wdrażania zrównoważonych rozwiązań jest Acer. Cieszę się, że dzięki naszej współpracy mogłam poznać ich strategię i podejście do ekologicznych rozwiązań, a teraz przedstawić to również Wam. Ich działania i cele są warte uwagi.

  • Redukcja śladu węglowego poprzez wdrożenie 60% udziału energii odnawialnej do 2025 roku i 100% do 2035 roku (plan RE100) w produkcji podzespołów i sprzętu.
  • Zaangażowanie dostawców w redukcję śladu węglowego i zobowiązanie ich do przyjęcia planu RE100 do 2025 roku.
  • Zmniejszenie zużycia energii elektrycznej o 45% przez produkty Acer do 2025 roku.
  • Transparentność działania, na przykład w postaci udostępnienia listy dostawców wraz z informacjami o ich podejściu do zrównoważonego rozwoju (np. o ich celach zmniejszenia śladu węglowego).
  • Wdrożenie programu Odpowiedzialne Pozyskiwanie Minerałów przez Acer – 100% hut występujących w łańcuchu dostaw jest zgodna i uczestniczy w RMAP (Responsible Minerals Assurance Process).
  • Od 2013 roku Acer tworzy publicznie dostępne raporty poświęcone w całości tematyce Conflict Minerals.
  • Wdrożenie systemów kontroli i szkoleń dostawców z zakresu praw pracowniczych, niewolnictwa, zatrudniania nieletnich.
  • Wykorzystanie PCR (Post-Consumer Recycled Plastic) w 30% produkcji całkowitej podstawowych elementów Acer.
  • Plan pełnego wykorzystania odnawialnych materiałów z recyklingu przy tworzeniu opakowań.

A to nie jest pełna lista działań i zobowiązań. Odsyłam do strony Acera i zakładki Sustainability.

ekologiczny laptop

Ciekawym produktem w ofercie Acer, który potwierdza odpowiedzialne podejście jest laptop Aspire Vero. Zastosowano w nim wiele innowacyjnych rozwiązań, które pozwalają na zmniejszenie wpływu na środowisko oraz umożliwiają użytkownikowi dłuższe jego używanie.

  • Możliwość samodzielnej rozbudowy – w laptopie znajdują się standardowe śruby, pozwalające na naprawę czy wstawienie nowych części i recyklingowanie
  • Zaawansowane tryby pracy – kilka eko trybów, które pozwalają zachować długi czas baterii, zmniejszając zużycie prądu.
  • Obudowa wykonana w 30% z tworzywa PCR, co pozwala zmniejszyć emisję CO2 o około 21% w porównaniu do standardowych obudów z plastiku przeznaczonych do laptopów o tej samej wielkości.
  • Niezawierająca farby obudowa ogranicza negatywny wpływ lotnych związków organicznych.
  • Ekologiczne opakowanie – 85% to papier makulaturowy (pochodzący z odzysku), etui wykonane z papieru i granulaty wypełniające pochodzące z recyklingu.

Jeszcze więcej o laptopie przeczytasz tutaj

ekologiczny laptop

laptop z recyklingu

Co ja mogę zrobić?

Jak wspomniałam na początku – bez elektroniki nie da się właściwie już funkcjonować. Nie mają sensu wyrzuty sumienia, ani tym bardziej nawoływania do nierealnej i radykalnej rezygnacji z niej (bo są i tacy, co oskarżają aktywistów czy ogólnie osoby żyjące ekologicznie o posiadanie elektroniki, bo „nie da się być eko i jednocześnie mieć laptopa czy smatfona”). Warto natomiast nauczyć się korzystać z niej rozsądnie na co dzień. Jak?

  • Zadbaj o baterię. Po pierwsze ładuj mądrze – po pełnym naładowaniu odłącz kabel i podłącz znowu, gdy urządzenie zacznie się rozładowywać. Unikaj pracy na cały czas podłączonym urządzeniu. Dodatkowo, unikaj całkowitego rozładowania (najlepiej podłącz, gdy stan będzie wskazywał na 20%).
  • Korzystaj z trybów oszczędzania energii.
  • Używaj laptopa na płaskich powierzchniach, aby układ chłodzenia pracował prawidłowo.
  • Unikaj jedzenia i picia w pobliżu urządzeń elektronicznych, aby nie uszkodzić sprzętu.
  • Aby zadbać o dysk twardy, warto unikać przenoszenia, wstrząsania laptopa, gdy jest włączony.
  • Dbaj o zewnątrz sprzętu – regularnie przecieraj, wkładaj w etui, załóż folie ochronne.
  • Naprawiaj, o ile jest taka możliwość.
  • Szukaj sprzętu w drugim obiegu.
  • Jeśli musisz już kupić nowy sprzęt – sprawdzaj producentów. Jaka jest ich strategia zrównoważonego rozwoju, na ile ich działania są transparentne, czy umożliwiają naprawy swoich urządzeń.
  • Urządzenia, których nie da się już uratować – wyrzuć do elektroodpadów, nie zwykłego kosza!
  • Nie chomikuj elektroodpadów w domu. Niech będzie z nich jeszcze pożytek.

Materiał powstał we współpracy reklamowej z marką Acer Polska.

Źródła:

Udostępnij dalej!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.