Namawiam do unikania i rezygnowania z plastiku, ale prawda jest taka, że nie zawsze jest to wykonalne. Plastik jest wszechobecny, a w wielu dziedzinach bardzo trudno jest go czymkolwiek zastąpić. Dlatego jeśli jesteśmy już na niego skazani i nie mamy ekologicznej alternatywy – wybierzmy go mądrze, czyli tak, aby przede wszystkim nie szkodził naszemu zdrowiu. Druga kwestia to wybieranie takich rodzajów, które mają szansę zostać poddane recyklingowi.

Wyróżniamy 7 oznaczeń na plastikowych opakowaniach i przedmiotach, z czego 3 możemy uznać za bezpieczne dla naszego zdrowia, a pozostałe 4 za takie, które lepiej unikać szerokim łukiem.

W tym miejscu od razu nasuwa się pytanie: dlaczego mam się przejmować oznaczeniami na plastikowych opakowaniach / przedmiotach? Skoro zostały dopuszczone do wejścia na rynek to muszą spełniać pewne normy, więc są bezpieczne. 

I tak, i nie. Z jednej strony rzeczywiście – opakowanie powinno być dopuszczone do obrotu i spełniać określone warunki, ale z drugiej strony producent nie odpowiada już za to, co my z tym opakowaniem czy produktem zrobimy (niektóre rodzaje plastiku stają się niebezpieczne dopiero pod wpływem np. podgrzewania).

Zachęcam więc do zapoznania się z wszystkimi rodzajami plastiku i ich właściwościami, aby świadomie i odpowiedzialnie dokonywać wyborów konsumenckich.

plastik, rodzaje plastiku

Plastiki bezpieczne dla zdrowia

pe-hd, hdpe, plastik02 PE-HD, częściej nazywany HDPE, to polietylen o dużej gęstości. Jest twardszy i bardziej wytrzymały na uszkodzenia mechaniczne od 04 LDPE. Ma mlecznobiały kolor. Odporny na wysokie temperatury. To jeden z bezpieczniejszych plastików, dlatego też można używać go wielokrotnie.
Produkuje się z niego opakowania środków czystości, plastikowe butelki na mleko, olej, a także rury, narty oraz wiele zabawek.
Opakowania HDPE są chętnie poddawane recyklingowi, gdyż ten rodzaj tworzywa jest droższy i cenniejszy niż najpopularniejszy 01 PET.

pe-ld, ldpe, plastik04 PE-LD, częściej nazywany LDPE, to polietylen o niskiej gęstości. Jest przezroczysty, miękki, podatny na zgięcia i nie ma zapachu. Nie jest za to odporny na wysokie temperatury. Jest to bezpieczny plastik, ale mniej niż 02 HDPE. Można używać go wielokrotnie, ale ważne jest, żeby nie wystawiać go na działanie wysokich temperatur.
Produkuje się z niego worki, torebki foliowe, naczynia jednorazowe, pojemniki, a także opakowania ketchupu
Recykling: limitowany

pp, plastik, polipropylen

05 PP to polipropylen. Może być używany wielokrotnie. Używany do produkcji zderzaków samochodowych, wnętrz aut, płyt czy profili. Wykorzystywany również w wytwarzaniu korków do butelek, pudełek na masło czy kubeczków na jogurty.
Opakowania z PP podlegają recyklingowi.

Plastiki szkodliwe dla zdrowia

pet, plastik, rodzaje plastiku01 PET / PETE to politereftalan etylenu, jedno z najczęściej wykorzystywanych tworzyw. Opakowania PET nie mogą być myte oraz powtórnie wykorzystywane. Powinno się również unikać ich ekspozycji na działanie wysokich temperatur (plastikowa butelka z wodą pozostawiona w cieple czy na słońcu to BARDZO zły pomysł!) W PET występują ksenoestrogeny, które zachowują się podobnie jak estrogen – organizm może więc je pomylić, co zwiększa podatność zachorowania na takie choroby cywilizacyjne jak otyłość czy na nowotwory piersi / prostaty.
Plastik 01 najczęściej wykorzystywany jest to produkcji opakowań na napoje, oleje, a także torebki do gotowania makaronu czy ryżu (odechciewa się kupować ryż w torebkach, prawda?) Spotkać go można także w postaci folii, w którą owijane są sery czy mięso.
PETy są chętnie recyklingowane – robi się z nich koszulki, polary, ostatnio widziałam nawet ściereczkę do zmywania wykonaną z plastikowych butelek. Trzeba jednak pamiętać, że, choć recykling jest możliwy, to nie jest on nieskończony. PET można przetworzyć maksymalnie 7 razy, a z każdym kolejnym razem traci on na jakości.

pvc, pcv, plastik03 V / PVC to polichlorek winylu. Ktoś kiedyś przekręcił nazwę i większość z nas nazywa go PCV i tak już zostało 😊 Jak go nazywamy nie ma jednak większego znaczenia, bowiem to, co naprawdę powinno nas interesować to jego wpływ na nasze zdrowie.
PVC jest szkodliwy, może wydzielać toksyny, a więc nie powinno mieć kontaktu z żywnością. W procesie spalania wytwarza dioksyny, które mogą odkładać się w organizmie wiele lat (a nawet i pokoleń!), by potem zaatakować organizm, wywołując problemy z płodnością, odpornością, tarczycą czy układem nerwowym.
Najczęściej używany jest w budownictwie – produkuje się z niego obudowy okien, drzwi, a także wykładziny. Ma zastosowanie również w medycynie – strzykawki czy cewniki wykonane są właśnie z PVC. Rzadko używany w kontakcie z żywnością.
Recykling jest możliwy.

ps, polistyren, plastik06 PS to polistyren, najczęściej występujący w formie spienionej czyli jako styropian.
Jest niebezpieczny, wydziela toksyny i nie powinien być wykorzystywany do kontaktu z żywnością, chociaż to z niego produkuje się przykrywki do jednorazowych kubków na kawę. Szczególnie niebezpieczny w kontakcie z ciepłymi i kwaśnymi substancjami, gdy wydziela styren, który zaburza pracę układu nerwowego, podejrzewa się go również o wywoływanie depresji.
Recykling polistyrenu jest trudny, gdyż zabrudzony ciężko przetworzyć (np. zabrudzony betonem styropian budowlany czy zabrudzone jedzeniem styropianowe opakowania na wynos). Co więcej, rozpada się na małe cząsteczki („kuleczki”), a więc łatwo i szybko się rozprzestrzenia, trafiając do rzek, jezior, czy oceanów, w których pływa w formie mikroplastiku.

plastik, 07 inne07 O, czyli tworzywa inne. Wszystko to, co nie mieści się w powyższych kategoriach oznaczone jest właśnie tym symbolem. Jest to worek bez dna i znaleźć tam można bardzo różne rodzaje plastiku, zarówno te „dobre”, jak i „złe”. Jednak znajdziemy tylko ogólne oznaczenie 07, więc tak naprawdę nie wiemy z czym mamy do czynienia. Z tego względu lepiej unikać tego typu plastiku, zwłaszcza, gdy zapakowana jest w nią żywność (nie powinno się pakować jedzenia do 07, ale to tylko teoria…)
W opakowaniach takich może występować bisfenol A, czyli powszechnie znane BPA. Spożywanie żywności zapakowanej w taki plastik może bardzo negatywnie wpłynąć na nasz układ hormonalny i nerwowy. Włożenie go do mikrofalówki wzmocni negatywny efekt na organizm.
Plastiki 07 nie są poddawane recyklingowi – lądują albo w spalarni, albo na wysypisku.

Gdzie szukać oznaczeń?

Każde opakowanie ma oznaczenie, z jakiego rodzaju plastiku zostało wykonane. Znalezienie tego oznaczenia nie jest jednak takie proste, bo niestety, ale najczęściej jest ono małe, słabo widoczne, tłoczone i kolorze opakowania. Warto podjąć ten trud i wiedzieć, co kupujemy (albo z zakupu czego zrezygnować :))

Szukajmy eko alternatyw dla plastiku, ale gdy nie mamy wyjścia i wyboru – róbmy to odpowiedzialnie i świadomie.

Udostępnij dalej!

2 Thoughts on “Rodzaje plastiku – które są bezpieczne, a których unikać?”

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.